Uchta yirik Xitoydagi «Sunʼiy intellekt» (AI) kompaniyalariga davlat ruxsatisiz AQSH kapitalini qabul qilmaslik buyurildi. Ushbu ko‘rsatma natijasida, endi Vashington sarmoyasi Pekindagi strategik texnologik kompaniyalarga boshqacha yo‘llar bilan yetib boradi.
So‘nggi haftalarda bu buyruqni Xitoyning «Milliy taraqqiyot va islohotlar komissiyasi» (NDRC – davlat idorasi) chiqardi. Bu haqda «Bloomberg» axborot agentligi jum’a kuni dastlab xabar berdi.
Pekin o‘zining AI gigantlariga AQSH kapitalini to‘smoqda
«ByteDance» (bu kompaniya «TikTok» ijtimoiy tarmog‘i hamda mamlakatning eng qimmat xususiy startapi) davlat ruxsatisiz AQSHdan keladigan ikkilamchi aksiyalar savdosini to‘xtatishi buyurildi.
Bu ko‘rsatmaning ahamiyati yuqori: «ByteDance»ning egalar tarkibi murakkab va ko‘plab AQSH institutsional sarmoyadorlari bor. Endilikda har qanday ikkilamchi likvidlik faqat Pekin orqali o’tadi.
«Moonshot AI» kompaniyasi Gonkongda birja ro’yxatidan o‘tish haqida o‘ylayotgan edi, unga ham AQSH mablag‘larini davlat iznisiz jalb qilmaslik buyurildi.
Bu cheklov, ko‘plab mutaxassislar tomonidan «OpenAI» sunʼiy intellekt tashkilotiga Xitoyning javobi sifatida ko‘rilayotgan kompaniyaning IPO (dastlabki tanga taklifi) oldidan tayyorgarlikni murakkablashtirmoqda. Endilikda xorijiy sarmoyalar asosan Yaqin Sharq va Gonkong sarmoyadorlariga yo‘naltiriladi.
«StepFun» — «Tencent» axborot texnologiyalari kompaniyasi tomonidan qo‘llab-quvvatlanayotgan, ko‘p sohalik va generativ «Sunʼiy intellekt»ga ixtisoslashgan startap — «Moonshot AI» kompaniyasiga berilgan ko‘rsatmaning aynisini oldi. Boshqa davlatlarda u unchalik mashhur emas, ammo Pekinning strategik «Sunʼiy intellekt» kompaniyalari ichida muhim o‘rin tutadi.
Xitoy nima uchun sunʼiy intellekt kompaniyalariga cheklov o‘rnatmoqda?
Bu yo‘riqnoma, yaqin vaqtda «Meta Platforms» (ijtimoiy tarmog‘i) tomonidan Singapurda joylashgan, ammo muhandislari asosan Xitoylik bo‘lgan «Manus» startapi 2 milliard AQSH dollariga sotib olinganidan keyin e’lon qilindi.
Pekin «Manus» asoschilariga mamlakatdan chiqish cheklovini qo‘lladi va bitimni texnologiyani eksport qilish qoidalariga zid emasligini o‘rganish uchun qayta ko‘rib chiqdi.
Chorshanba kuni AQSH «Oq Uy» ilmiy ishlari bo‘yicha direktori Maykl Kratsiоs Xitoy tashkilotlarini AQSH «Sunʼiy intellekt» texnologiyalarini sanoat miqyosida olish uchun maxsus harakatlar qilayotganlikda aybladi.
«Bunday zaif poydevorda qurilgan xorijiy subyektlar o‘z modellarining to‘liqligi va ishonchliligiga ishonchi kam bo‘lishi zarur», – dedi u «X» ijtimoiy tarmog‘i sahifasida.
«Donald Tramp» ma’muriyati yangi tartiblarni joriy qilmoqchi ekanini, xususan model distillatsiyasi (tayyor algoritmlarning nusxasini olish texnikasi) orqali ishlovchi kompaniyalarga nisbatan chora ko‘rilishini xabarlar e’lon qildi.
Vashington va Pekin o‘rtasidagi sarmoya tafovuti yanada chuqurlashishi kutilmoqda. Bunday ko‘rsatmalar Pekinda qonuniy qoidaga aylantirilishi ham ehtimoldan xoli emas.
