Elon Mask, Jeff Bezos, Mark Tsukerberg va boshqa mashhur shaxslarning yuzi bilan bezatilgan robot itlar Berlin san’at galereyasida yuribdi. Ular tashrif buyuruvchilarga qarab turadi, Sunʼiy intellekt yordamida rasmlar yaratadi va bu suratlarni orqa tomonlaridan chop etadi.
«Regular Animals» (Oddiy hayvonlar) nomli bu ko‘rgazma — raqamli rassom «Beeple» taxallusi bilan tanilgan Mayk Vinkelmannning yangi asaridir. Mazkur ko‘rgazma hozirda Berlin shahridagi «Neue Nationalgalerie» (davlat san’at galereyasi) muassasasida 2026-yil 10-maygacha namoyishda bo‘ladi.
Bu loyihada robotika, Sunʼiy intellekt, mashhurlik madaniyati va NFT texnologiyalari bir joyda g‘ayrioddiy tarzda uyg‘unlashgan. Ko‘rgazma avvaliga kulgili ko‘rinadi. Keyin esa bir oz noqulaylik hissi tug‘iladi.
Billiarderlarga o‘xshash yuzli robot itlar
Ko‘rgazma hududida mustaqil harakat qiluvchi robot itlarning boshiga juda real ko‘rinadigan silikon boshlar o‘rnatilgan. Yuzlar orasida — «Elon Mask», Jeff Bezos, «Mark Tsukerberg», Andy Uorxol, Pablo Pikasso va Beeple (Mayk Vinkelmann)ning o‘zi bor.
Tadbirga oid xabarlarda hattoki Kim Chen In yuziga ega robot it ham aks etgan. Ko‘rgazma — texnologiyalar anjumani va muzey ekspozitsiyasining qo‘rqinchli aralashmasiga aylangan.
Bu robot itlar galereyada maxsus ajratilgan sohada aylanib yuradi. Ular oddiy haykallar emas. Ular yuradi, atrofga qaraydi va makon bilan o‘zaro aloqada bo‘ladi.
Ular mehmonlarni kuzatadi, so‘ng Sunʼiy intellekt orqali rasm yaratadi
Har bir robot itning kamerasi bor. U galereyaga kelganlarni va joyning o‘zini suratga oladi. Keyin Sunʼiy intellekt texnologiyasi shu tartibda har bir mashhur shaxsning uslubi yoki fe’l-atvoriga mos qilib rasmga yangi talqin beradi.
Masalan, Pikasso yuzli it xona ko‘rinishini kubizm uslubiga o‘xshatib o‘zgartirishi mumkin. Uorxol yuzli robot esa pop-art (ommabop sanʼat) uslubidan foydalanadi.
Keng ommaga tarqalishiga aynan quyidagi qism sabab bo‘ldi: Sunʼiy intellekt yaratayotgan suratlar aynan robot itlarning orqa tomonidan chiqadi.
Tashrif buyuruvchilar ushbu rasmlarni tekin olib ketishlari mumkin. Sodda qilib aytganda, Berlin san’at galereyasida robot itlar yuribdi va «Sunʼiy intellekt orqali yaratilgan san’at asarlarini orqa tomondan chiqarib bermoqda».
Beeple Sunʼiy intellekt madaniyatini ajabtovur hazilga aylantirdi
Bu asar kulgili, lekin unda ramziy ma’no bor. Beeple mashhur yuzli robot itlar g‘oyasi orqali raqamli asrdagi kuch va ta’sir haqida o‘z fikrini bildiradi.
Bu ish juda oddiy savolni qo‘yadi: Hozirgi kunda jamiyat madaniyatini kim shakllantiradi?
Ilgari bunday rolni rassomlar, gazeta va jurnallar, muzeylar hamda davlat idoralari o‘ynagan. Hozir esa bu ishning katta qismini algoritmlar, texnologik platformalar, milliarderlarga tegishli kompaniyalar, Sunʼiy intellekt tizimlari va onlayn diqqat markazi bajaradi.
NFT omili hamon mavjud
Ko‘rgazmada blokcheyn texnologiyasiga asoslangan qatlam ham bor. Tashrif buyuruvchilar ushbu loyihaga bog‘langan bepul NFT tokenlarini QR kod orqali olishlari mumkinligi aytiladi.
Bu Beeple (Mayk Vinkelmann)ning faoliyatiga mos keladi. U «Everydays: The First 5000 Days» (Har kun: dastlabki 5000 kun) deb nomlangan NFT asari 2021-yili 69 million dollardan ortiq narxga sotilgandan so‘ng raqamli san’at olamida dunyoning eng mashhur nomlaridan biriga aylandi.
Shundan beri Beeple NFT bumasining, raqamli sanʼat madaniyati va texnologiya, moliya hamda onlayn shov-shuvlar tutashuvining ramziga aylandi.
«Regular Animals» (Oddiy hayvonlar) asari orqali u endi butun bu dunyoni o‘ziga hazil qilib ko‘rsatmoqda.
Mayamidan Berlindagi ko‘rgazmaga
Bu loyiha dastlab «Art Basel Miami Beach» (Art Basel Mayami Bich) san’at ko‘rgazmasida 2025-yil taqdim etilgan edi. So‘ngra Berlin shahridagi «Gallery Weekend Berlin 2026» (Galereya haftaligi Berlin 2026) doirasida namoyish etildi.
Berlin san’at namoyishi Beeple uchun Germaniyada ilk bor rasmiy tashkilot ko‘magida o‘tkazilgan shaxsiy ko‘rgazma bo‘lgani bilan ham muhim. Bu asarga shunchaki ijtimoiy tarmoqlardagi shov-shuv emas, balki jiddiy rasmiylik berdi.
Shu bilan birga, ko‘rgazma aynan ijtimoiy tarmoqlarda bo‘lishish uchun yaratilgandek. Billiarderlarning yuzi va orqa tomondan Sunʼiy intellekt san’ati chiqib turadigan robot itlar ijtimoiy tarmog‘i uchun maxsus yaratilgandek ko‘rinadi.
Nima uchun u noqulay tuyuladi?
Boshqa yuzlarning g‘alatiligi — asarning yagona noqulay jihati emas. Eng muhim tomoni: mehmonlarning o‘zi asarga «xomashyo»ga aylantiriladi.
Galereyaga odam kiradi. Robot itlar uni kuzatadi. Sunʼiy intellekt ma’lumotni qayta ishlaydi, mashina esa rasm chiqarib beradi. Bu jarayon aslida raqamli platformalarning ish uslubi bilan aynan bir xil.
Biz internetda post joylaymiz, bosamiz, varaqlaymiz va ko‘ramiz. Platformalar bu signallarni yig‘ib, qayta ishlaydi va bizga nimalarnidir namoyish etadi.
Beeple esa shu «doirani» haqiqiy qildi — yanada yaqqol holga keltirdi. So‘ng, mashhur inson yuzi bilan uni bezadi.
«Regular Animals» (Oddiy hayvonlar) asari hozirda Sunʼiy intellekt yordamida yaratilgan san’at egasi kim, rozilik, mualliflik va asarning o‘ziga xosligi haqida ko‘plab savollar tug‘ilayotgan vaqtda taqdim qilindi.
Bu asar ana shu savollarni yanada chuqurroq, noqulayroq muhokama maydoniga olib chiqdi. Sunʼiy intellekt tasvirlari endi kulgili, g‘alati va avtomatlashtirilgan holatda namoyon bo‘ldi.
Shuningdek, kuch va ta’sir tuzilmasini ham aniq ko‘rsatib beradi. Endilikda mashinalar — begona ham, yuzi yo‘q ham emas. Ular — pul, platformalar, san’at va ijtimoiy ta’sir sohibi bo‘lgan kishilar yoki ramziy shaxslar yuzini egallaydi.
Ha, Sunʼiy intellekt san’ati endi chin ma’noda qo‘rqinchli ko‘rinmoqda.
Endi, Berlin shahrida u to‘rt oyoqqa, milliarder yuzi, kamera va orqa tomoniga printerga ega.
